Stel je voor: je kind kan al weken nauwelijks de deur uit. ’s Ochtends de buikpijn, de tranen, het vastlopen. Je hebt gebeld, gemaild, gesprekken gevoerd, plannen gemaakt. Je doet alles wat je kunt bedenken. En dan, in een overleg waarin je juist hoopte op hulp, valt die zin. Als je niet meewerkt.
Voor veel ouders van een hoogbegaafd kind is dit geen denkbeeldig scenario. Het aantal kinderen dat (deels) thuis zit groeit, en daar zitten ook hoogbegaafde kinderen tussen. Kinderen die op papier “het toch zouden moeten kunnen”, maar die in een schoolsysteem terechtkomen dat niet past bij hoe zij denken, voelen en prikkels verwerken. Het kind loopt vast. Het gezin loopt vast. En soms verschijnt daar dan ineens Veilig Thuis in beeld.
Wat de nieuwe brochure verandert
Oudervereniging Balans bracht, in opdracht van het ministerie van OCW en samen met Veilig Thuis Nederland, een brochure uit over precies dit onderwerp. De centrale vraag is of je een Veilig Thuis-melding moet doen bij een conflict over passend onderwijs en thuiszitten. En het antwoord is helder.
Een melding bij Veilig Thuis is niet de bedoeling en niet helpend wanneer er enkel sprake is van een conflict over wat passend onderwijs voor een kind zou moeten zijn. Dat staat nu zwart op wit, gepubliceerd op de website van de Rijksoverheid. De brochure beantwoordt vragen als: waarom wordt er gemeld als een kind niet naar school gaat, wat is de rol van Veilig Thuis, wat gebeurt er na een melding, en wat zijn de rechten van ouders en kinderen. balansdigitaalbalansdigitaal
Voor ouders die dit hebben meegemaakt, is dat geen detail. Het is erkenning.
Waarom dit zo belangrijk is voor hoogbegaafde gezinnen
Een hoogbegaafd kind dat thuis komt te zitten, is bijna nooit een verhaal van één oorzaak. Het is een optelsom. De prikkels op school, het niet aansluiten van de lesstof, het gevoel anders te zijn, het uitgeput thuiskomen en pas daar mogen instorten. De emmer loopt over, en het moment waarop dat gebeurt zegt weinig over dat ene moment en alles over alles wat ervoor kwam.
In die situatie krijgen ouders er een onmogelijke boodschap bij als hun ouderschap ter discussie wordt gesteld. Want dat is wat een melding voelt, ook als hij niet zo bedoeld is. Je doet er alles aan, en toch wordt er naar jóu gekeken. Dat veroorzaakt extra stress bij ouders die vaak al onder enorme druk staan, terwijl het zelden tot een positieve uitkomst leidt. balansdigitaal
Ik zie wat dat met een gezin doet. De spanning kruipt overal in. Tussen ouders onderling, tussen ouder en kind, tussen gezin en school. Het kind voelt haarfijn aan dat er iets niet klopt, ook al snapt het niet wat. En zo komt er bovenop het vastlopen nog een laag van wantrouwen en angst.
Veiligheid en een onderwijsconflict zijn niet hetzelfde
Begrijp me goed, als een kind daadwerkelijk onveilig is of in zijn ontwikkeling wordt bedreigd, dan is melden wél van groot belang. Daar is Veilig Thuis voor, en dat werk is waardevol. Waar het om gaat, is het onderscheid: echte zorgen over de veiligheid van een kind zijn iets anders dan een conflict over passend onderwijs.
Precies dat onderscheid raakte de afgelopen jaren vertroebeld. De brochure trekt die lijn weer scherp. En dat geeft ruimte om de vraag te stellen die er werkelijk toe doet.
Niet “wie heeft schuld”, maar “wat nu, wat wél”
Wat een gezin met een vastgelopen kind nodig heeft, is geen schuldvraag. Het is de vraag wat dít kind, in dít gezin, op dít moment helpt. Soms zit het antwoord in school. Vaak zit het ook in het systeem eromheen. In hoe het gezin met spanning omgaat, hoe ouders weer naast elkaar komen te staan in plaats van tegenover de buitenwereld, hoe het kind opnieuw mag voelen dat het ergens veilig is.
Dat is waar ik met gezinnen aan werk. Niet door alleen naar het kind te kijken, maar naar het hele systeem waarin het kind opgroeit. Denken, voelen en verbinden, weer in beweging.
